Op veel werkplekken zijn werkschoenen wettelijk verplicht. Dit geldt specifiek voor omgevingen waar risico bestaat op letsel aan de voeten, zoals door vallende voorwerpen, scherpe materialen, gladde vloeren of chemische stoffen. De verplichting voor werkschoenen vloeit voort uit de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en de bijbehorende arbocatalogi per sector. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over werkschoenen, veiligheidsschoenen en de regelgeving rondom de werkplek.
Wanneer zijn veiligheidsschoenen wettelijk verplicht?
Veiligheidsschoenen zijn wettelijk verplicht wanneer een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) aantoont dat er gevaar bestaat voor voetletsel op de werkvloer. Dit is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet. De werkgever is verplicht om op basis van die RI&E passende persoonlijke beschermingsmiddelen te verstrekken, waaronder de juiste werkschoenen.
In de praktijk betekent dit dat werkschoenen verplicht zijn in sectoren zoals de bouw, industrie, logistiek, metaalbewerking, land- en tuinbouw en delen van de zorg en horeca. Telkens wanneer medewerkers werken met zware materialen, machines, gevaarlijke stoffen of op gladde ondergronden, schrijft de wet voor dat er doeltreffende voetbescherming aanwezig moet zijn. Werken zonder verplichte veiligheidsschoenen is in die situaties niet toegestaan.
Welke beschermingsnormen gelden voor werkschoenen?
Werkschoenen voor professioneel gebruik moeten voldoen aan de Europese norm EN ISO 20345. Deze norm deelt veiligheidsschoenen in verschillende categorieën in op basis van het beschermingsniveau en de specifieke risico’s waarvoor ze zijn ontworpen. De meest voorkomende categorieën zijn S1, S2, S3, S4 en S5.
- S1: Basisveiligheid met stalen neus, antistatisch en energieabsorberend.
- S2: Alle eigenschappen van S1, plus waterafstotend bovenleer.
- S3: Alle eigenschappen van S2, plus doordringvaste zool en profielzool. Dit is de meest gebruikte categorie op de bouwplaats.
- S4 en S5: Rubberlaarsvarianten, geschikt voor natte omgevingen zoals de agrarische sector.
Naast de S-categorieën zijn er aanvullende aanduidingen zoals SRC (antislip op keramische tegels en staal), ESD (elektrostatische ontlading) en HRO (hittebestendige zool). Welke norm van toepassing is, hangt af van de specifieke risico’s op de werkplek. De werkschoenen van APS Groep zijn beschikbaar in meerdere normeringscategorieën, zodat je altijd de juiste keuze maakt voor jouw werkomgeving.
Wie is verantwoordelijk voor het verstrekken van werkschoenen?
De werkgever is verantwoordelijk voor het verstrekken van verplichte werkschoenen. Wanneer uit de RI&E blijkt dat veiligheidsschoenen noodzakelijk zijn, moet de werkgever deze kosteloos ter beschikking stellen aan medewerkers. Dit is een directe verplichting vanuit de Arbowet en mag niet worden afgewenteld op de werknemer.
De werknemer heeft op zijn beurt de plicht om de verstrekte veiligheidsschoenen daadwerkelijk te dragen en goed te onderhouden. Weigert een medewerker de werkschoenen te dragen zonder geldige reden, dan kan dit arbeidsrechtelijke gevolgen hebben. Werkgevers doen er goed aan om duidelijke afspraken vast te leggen in het bedrijfsbeleid of de arbocatalogus van de sector.
Voor werkschoenen die niet verplicht maar wel aanbevolen zijn, geldt een andere situatie. In dat geval kan de werkgever kiezen of hij de kosten volledig, gedeeltelijk of niet vergoedt. Dit is maatwerk per organisatie.
Wat zijn de gevolgen van het niet dragen van verplichte werkschoenen?
Het niet dragen van verplichte werkschoenen kan ernstige gevolgen hebben voor zowel de werknemer als de werkgever. Voor de werknemer is het grootste risico uiteraard het oplopen van voetletsel, dat kan variëren van snijwonden en kneuzingen tot ernstige botbreuken of amputaties bij zware incidenten.
Voor de werkgever zijn de gevolgen ook aanzienlijk. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een controle of na een arbeidsongeval een boete opleggen wanneer blijkt dat de verplichting rondom persoonlijke beschermingsmiddelen niet is nageleefd. Bovendien kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld voor schade als gevolg van het arbeidsongeval, zeker als aantoonbaar is dat de juiste beschermingsmiddelen niet beschikbaar waren of niet werden afgedwongen.
Vanuit verzekeringsoogpunt kan het ontbreken van de juiste veiligheidsschoenen ook leiden tot problemen bij het claimen van een verzekering na een bedrijfsongeval. Kort gezegd: de verplichting voor veiligheidsschoenen op de werkplek serieus nemen beschermt iedereen.
Hoe kies je de juiste werkschoenen voor jouw sector?
De juiste werkschoenen kies je op basis van de specifieke risico’s in jouw werkomgeving. Begin altijd met de RI&E als uitgangspunt. Daarna spelen factoren als de ondergrond, het type werkzaamheden, de aanwezigheid van water of chemicaliën en de temperatuur een rol bij de keuze voor het juiste model en de juiste norm.
Enkele praktische richtlijnen per sector:
- Bouw en industrie: Kies minimaal S3 met doordringvaste zool en profielzool voor grip op ongelijke ondergronden.
- Logistiek en magazijn: S1 of S2 volstaat vaak, met extra aandacht voor antislipeigenschappen (SRC).
- Horeca en voedingsindustrie: Antislip en waterafstotend zijn hier belangrijk; hygiëne en reinigbaarheid spelen ook een rol.
- Zorg: Comfortabele, lichte schoenen met antislip zijn hier de prioriteit; de veiligheidsklasse is afhankelijk van de afdeling.
- Agrarische sector en natte omgevingen: Overweeg S4- of S5-laarzen voor maximale waterbestendigheid.
Naast de technische eisen is het belangrijk dat werkschoenen goed passen. Slecht zittende schoenen leiden tot vermoeidheid, pijnklachten en op de lange termijn tot fysieke klachten. Laat medewerkers altijd passen voordat je een keuze maakt, zeker bij grotere bestellingen.
Hoe wij je helpen met de juiste werkschoenen
Bij ons vind je een breed assortiment werkschoenen voor uiteenlopende sectoren en werkomstandigheden. Of je nu op zoek bent naar veiligheidsschoenen met stalen neus, antislipzolen, waterbestendige modellen of lichtgewicht varianten voor de zorgsector: wij denken graag met je mee. Dit zijn de voordelen van samenwerken met ons:
- Persoonlijk advies op maat, afgestemd op jouw sector en risicoprofiel
- Een uitgebreid assortiment werkschoenen in meerdere normeringscategorieën
- Pasmogelijkheden in onze showroom van ruim 750 vierkante meter in Zuid-Limburg
- Maatseries die we naar jullie locatie kunnen meenemen, of wij komen op locatie passen
- Snelle levering en flexibele service, ook voor kleine en startende ondernemers
Wil je weten welke werkschoenen het beste passen bij jouw werkomgeving? Neem contact met ons op voor vrijblijvend advies, of bezoek onze showroom voor een persoonlijk gesprek en een passessie op maat.